LE HOANG VIEN – SUY NGHI CUA TOI VE PTG VA DONG HUONG CT

Ý KIẾN TRAO ĐỔI

SUY NGHĨ CỦA TÔI

VỀ SINH HOẠT

GIA ĐÌNH CƯU HỌC SINH

TRUNG HỌC

PHAN THANH GIẢN & ĐOÀN THỊ ĐIỂM CẦN THƠ

VÀ

HỘI ĐỒNG HƯƠNG CẦN THƠ

bài của

LÊ HOÀNG VIỆN

(CHS PTG và người sinh quán Cần Thơ)

(Houston, Texas)

Mãi đến hôm nay tôi mới nêu lên suy nghĩ nầy có lẽ quá muộn, nhưng tôi cho rằng, dù muộn cũng vẫn nên nêu lên nhằm mục đích trao đổi tham khảo. Xin xác nhận đây chỉ là ý kiến tham khảo, tôi không có ý chỉ trích hay đả phá một tổ chức hay một địa phương nào đã diễn ra như những điều bàn bạc dưới đây…

Cách đây khá lâu, tại Houston, có một số ý kiến đặt ra là, tại sao không kết hợp hội ái hữu đồng hương Cần Thơ với Phan Thanh Giản thành một hội cho tiện sinh hoạt, bởi vì nhìn tới nhìn lui cũng chỉ có mấy khuôn mặt quen thuộc, sinh hoạt bên nào cũng xuất hiện?

Là một trong số 12 thành viên trong nhóm “sáng lập” gia đình PTG & ĐTĐ Cần Thơ tại Houston hình thành từ ngày có phiên họp đầu tiên tại nhà hàng Kim Sơn 2 (đường Bechnut – Southwest Houston) từ 12 giờ trưa đến 3 giờ chiều ngày 19 tháng 11 năm 1995, ngay trong buổi họp nầy, các anh chị cũng khẳng định “không bầu chức danh hội đoàn, không bầu hội trưởng mà đề nghị một nhóm phụ trách luân phiên để giữ mối dây liên lạc…”. [gồm các anh chị: Phan Thị Huệ, Nguyễn Phước Trang, Phan Ngọc Hoa, Nguyễn Bửu Thoại, Trần Thị Ngọc Sương, Nguyễn Ngọc Diệu, Nguyễn Công Danh, Lê Hoàng Viện, Nguyễn Công Hiền, Nguyễn Ngọc Hương, Ung Kim Anh, Ung Ngọc Đạt], tôi vẫn giữ ý kiến sinh hoạt độc lập, không thể nhập chung vì những lý do thật tế nhị mà hôm nay tôi xin phép trình bày cặn kẽ trong bài viết nầy. Tôi xin xác nhận một lần nữa, đây là ý kiến của riêng tôi, vì khi thành lập nhóm PTG & ĐTĐ Cần Thơ đến giờ tôi chưa bao giờ có ý nghĩ khác hơn, mặc dù diễn biến ngoài xã hội có nhiều thay đổi, nhiều phức tạp và thậm chí đối nghịch nhau trong quan niệm về mục đích và ý nghĩa của từng trường hợp.

I. SINH HOẠT ĐỒNG HƯƠNG:

Đồng hương, theo từ điển Tiếng Việt ghi là “Cùng quê hương, quê quán (nhưng đều đang ở xa). Hai người đồng hương với nhau. Họp đồng hương”. Như vậy, sinh hoạt đồng hương Cần Thơ tại Houston và vùng phụ cận là sinh hoạt của những người cùng quê quán Cần Thơ đang sinh sống tại Houston và vùng phụ cận. Được biết, hội đồng hương Cần Thơ tại Houston sinh hoạt rất lâu năm, thường thì tổ chức họp mặt vào cuối năm (tất niên) hoặc đầu năm (tân niên), tại một nhà hàng nào đó quy tụ đông đảo người Cần Thơ và thân hữu tham dự; trước đây quý vị trong Ban Cố vấn và Ban Chấp Hành vận động mạnh thường quân ủng hộ tài chánh nên các buổi họp mặt nầy, gia đình đồng hương đến dự không phải mua vé vào cửa, phần ẩm thực do BTC đài thọ. Mấy năm gần đây, vẫn có mạnh thường quân ủng hộ, nhưng mỗi khi tổ chức có mướn ca sĩ tên tuổi trình diễn văn nghệ nên cần phải bán vé vào cửa mới đủ chi phí trang trải. Ban chấp hành của Hội đồng hương Cần Thơ tại Houston có một thời gian khá lâu hoạt động rời rạc, có năm không tổ chức được buổi họp đồng hương vì rất nhiều điều khá tế nhị. Vài năm gần đây đã củng cố lại và đã bầu lại Ban Chấp Hành. Dù sinh hoạt có thất thường, nhưng tinh thần đồng hương của Cần Thơ tại Houston vẫn tốt đẹp, các vị cao niên, các vị thương gia mạnh thường quân vẫn gắn bó liên lạc nhau cố giữ được tình nghĩa cùng quê đang sinh sống tại đây. Giữa năm 1993 khi sang định cư tại Houston, tôi được biết Hội trưởng Hội Ái hữu Đồng hương Cần Thơ là Ông Nguyễn Công Hiền, địa chỉ liên lạc của Hội tại đường Jensen Houston TX mà báo chí địa phương vẫn giữ nguyên, dù sau nầy địa chỉ đó là một tiệm Grocery mà ông Hiền đã sang cho người khác không còn làm chủ nữa. Ông Trần Long được bầu làm Hội trưởng hoạt động mấy năm. Rồi ông Nguyễn Công Hiền được bầu lại chức vụ Hội trưởng. Năm 2007, ông Trần Văn Anh được bầu làm Hội trưởng và đã tổ chức buổi họp mặt Tất niên 2007 vào ngày 20 tháng Chạp năm Đinh hợi tại nhà hàng Oceans Palace với hai ca sĩ Thanh Tuyền và Quang Lê được mời biểu diễn trong đêm họp mặt nầy. Đặc biệt, dù ai được cử làm Hội trưởng thì Hội Cần Thơ mỗi lần họp mặt, các vị cao niên trưởng thượng, quý vị thương gia mạnh thường quân và những người có lòng với quê hương Cần Thơ đều cùng nhau hội họp bàn bạc, xin đơn cử các vị như Ông Trần Huê, Ông Nguyễn Lưu, Ông Trần Ủ, Ông Nguyễn Văn Bé, Ông Lưu Lý Thuận, Ông Nguyễn Văn Hà, Ông Trần Long, Ông Nguyễn Công Hiền, ông Nguyễn Công Danh, Ông Ung Ngọc Đạt, Ông Trịnh Chí Sĩ, Ông Trần Văn Anh, Ông Phùng Văn Huỳnh, Bà Nguyễn Ngọc Hương, Bà Nguyễn Ngọc Diệu, Bà Võ Lê Thơ, Bà Phan Thị Huệ, v.v….

II. SINH HOẠT GIA ĐÌNH PHAN THANH GIẢN & ĐOÀN THỊ ĐIỂM CẦN THƠ:

Trước hết, tôi xin nói rõ thêm về hai ngôi trường Phan Thanh Giản & Đoàn Thị Điểm. Trong ý niệm của các cựu học sinh trung học PTG & ĐTĐ Cần Thơ tuy hai mà một. Ngôi trường College de Can Tho được khởi công xây dựng từ năm 1917 và mang tên nầy đến gần giữa thập niên 1940 mới được mang tên Phan Thanh Giản dành cho nam nữ học chung cho đến mấy năm đầu thập niên 1960, do nhu cầu phát triển giáo dục, nữ sinh được tách ra và chuyển sang địa điểm đối diện với Ty Cảnh Sát Quốc Gia đường Ngô Quyền (khu Đệ Nhứt Cấp) lập thành Nữ Trung Học và đến năm 1964 mới chính thức mang tên Đoàn Thị Điểm. Dù có hai Ban Giám Đốc khác nhau, nhưng thành phần giáo sư giảng dạy, một số được mời phụ trách môn dạy cho cả hai trường. Cho nên sau nầy ra hải ngoại, sinh hoạt gia đình cựu học sinh PTG & ĐTĐ Cần Thơ đều ghép chung nhau như một nhà, không mang nghĩa liên trường.

Trường Phan Thanh Giản là một ngôi trường lớn nhứt miền đồng bằng sông Cửu Long và đã hình thành sớm (sau Nguyễn Đình Chiểu Mỹ Tho và Pétrus Trương Vĩnh Ký Sài Gòn). Dù tọa lạc trong địa bàn thành phố Cần Thơ, nhưng ngôi trường mang dáng dấp của cả vùng đất rộng lớn của miền Tây Nam phần. Học sinh của ngôi trường nầy không riêng người Cần Thơ mà còn quy tụ học sinh khắp các tỉnh như Trà Vinh, Vĩnh Long, Sa Đéc, Long Xuyên, Châu Đốc, Rạch Giá, Hà Tiên, Chương Thiện, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau…; cũng có thể ở nhiều tỉnh khác nữa, vì con em theo cha mẹ là gốc quân nhân công chức về phục vu tại Cần Thơ và chuyển trường về học tại ngôi trường nầy. Như vậy, trường Phan Thanh Giản và Đoàn Thị Điểm không thể xem là ngôi trường riêng của Cần Thơ trong ý niệm đồng hương như Cần Thơ.

Những nhân sự được xem thuộc gia đình Phan Thanh Giản và Đoàn Thị Điểm:

* GIÁO SƯ: gồm hai trường hợp: 1. Là tất cả nam nữ GS khắp các nơi trên toàn quốc được thuyên chuyển và chánh thức giảng dạy trong hai ngôi trưởng nầy (dù trong thời gian lâu dài hay ngắn hạn), [kể cả các vị nhân viên làm công tác phòng ban trong trường chúng ta gọi chung là THẦY]. 2. Là tất cả từng là CHS, học Sư phạm ra trường là Giáo Sư được chuyển về dạy lại trong trường PTG hoặc ĐTĐ (dù lâu dài hay ngắn hạn). Nói chung, được gọi chung là GIÁO SƯ khi tham dự sinh hoạt với gia đình PTG & ĐTĐ là CÁC THẦY CÔ CÓ GIẢNG DẠY TRỰC TIẾP TRONG HAI NGÔI TRƯỜNG NẦY (và gia đình).

Nói như vậy để phân biệt GIÁO SƯ của TRƯỜNG với chức danh GIÁO SƯ ngoài xã hội. CHS Phan Thanh Giản có rất đông theo ngành giáo dục, sau khi tốt nghiệp Sư Phạm, là Giáo Sư giảng dạy tại nhiều trường Trung, Đại Học toàn quốc, có thể là Thủ tướng, Tổng Bộ trưởng, Hiệu trưởng v.v…, nhưng không có dịp giảng dạy trong ngôi trường PTG & ĐTĐ, thì trong sinh hoạt với gia đình PTG & ĐTĐ, chúng ta không dùng danh xưng giáo sư của trường. Đó là một điều thật tế nhị cần nên để ý để tránh hiểu lầm có khi ngộ nhận đáng tiếc.

* CỰU HỌC SINH: gồm tất cả môn sinh nam nữ đã từng theo học dưới ngôi trường PTG & ĐTĐ, dù một vài tháng hay nhiều năm học. Dĩ nhiên, học sinh của trường PTG & ĐTĐ như đã nói ở trên, là người có quê quán khắp nhiều tỉnh thành khắp cùng đất nước, chớ không riêng là người Cần Thơ, nên gọi CHS PTG & ĐTĐ chung với đồng hương Cần Thơ là không đúng.

III. ĐIỀU GÌ XẢY RA NẾU NHẬP CHUNG HAI SINH HOẠT LẠI VỚI NHAU?

Theo thiển nghĩ của tôi, vấn đề thật rắc rối nếu như các tình huống nầy xảy ra. Khi đã xảy ra thì việc dàn xếp, tháo gỡ không phải là dễ dàng. Tôi đơn cử mấy trường hợp xảy ra, nghe qua thì đơn giản, nhưng thực tế không đơn giản chút nào:

1. Nếu vẫn để nguyên hiện trạng, sinh hoạt Hội Đồng Hương Cần Thơ và Gia đình PTG & ĐTĐ Cần Thơ riêng biệt như từ trước đến giờ thì không có vấn đề gì cần bàn bạc, tham khảo. Muốn cho có sự đoàn kết, vững mạnh thì lãnh vực nào hãy cố gắng xây dựng, tổ chức, sắp xếp sinh hoạt đều đặn, thường xuyên trong tình nghĩa đồng hương, tình nghĩa đồng môn (tôn sư trọng đạo)…, tương kính lẫn nhau, vẫn là mong ước chung của mọi người, và tôi nghĩ vẫn tốt hơn.

2. Nếu sáp nhập hai sinh hoạt lại với nhau, có thể sẽ đưa đến tình trạng:

Khi bầu chọn chức danh HỘI TRƯỞNG cho Hội Phan Thanh Giản & Đoàn Thị Điểm và Đồng Hương Cần Thơ, một trong các trường hợp sau đây bắt buộc xảy ra.

Vị được bầu vào chức danh nầy:

* nếu vừa là đồng môn PTG hay ĐTĐ, vừa là người quê quán Cần Thơ là điều kiện rất lý tưởng.
* Nhưng nếu vị đó chỉ là người quê quán Cần Thơ nhưng không bao giờ học trường PTG hay ĐTĐ thì sao? vị đó có đủ điều kiện để làm Hội Trưởng để điều hành sinh hoạt số đông gồm GS và CHS đã nhiều năm gắn bó với ngôi trường nầy (như kể trên) không?
* Trái lại, nếu bầu vào chức danh Hội Trưởng mà vị nầy là CHS. PTG hay ĐTĐ gốc người Rạch Giá, Bạc Liêu, Châu Đốc, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Cà Mau hoặc Sài Gòn hay Đà Nẵng… thì điều hành lãnh vực PTG & ĐTĐ không gì trở ngại, nhưng vị đó có thuyết phục được để giữ vai trò Hội Trưởng của những người đồng hương Cần Thơ không, vì thực tế vị đó không phải là người Cần Thơ thì làm sao nhận làm Hội Trưởng Cần Thơ?

Rắc rối là ở chỗ đó, nếu một khi chúng ta sáp nhập hai sinh hoạt lại với nhau để chứng tỏ sự đoàn kết thống nhất, nhưng rơi vào trường hợp “rắc rối” vừa kể thì liệu chúng ta tháo gỡ cách nào đây?

Phần tôi, tôi không bao giờ chọn giải pháp sáp nhập nầy để tránh sự rắc rối xảy ra. Bởi vì trong suy nghĩ của tôi, biết có vấn đề “rắc rối” thì tại sao chúng ta phải dẫm vào để tạo ra bao nhiêu hệ lụy, phiền toái, làm mất thêm thời gian và công sức để tháo gỡ hay hàn gắn. Thời giờ là vàng bạc. Quỹ thời gian của chúng ta không còn nhiều nữa. Tránh lãng phí thời gian là điều cần nên làm. Tôi thô thiển nghĩ như vậy. Nếu quý Cao Niên trưởng thượng, quý Thầy Cô, quý niên trưởng tôn kính có cao kiến gì khác xin góp lời chỉ giáo, tôi sẵn sàng nghe và học hỏi.

Mong rằng những đóng góp trên đây của tôi không làm phật lòng quý vị, và mong được cảm thông và tha thứ nếu có gì thiếu sót.

ngày 16 tháng 3 năm 2008

LÊ HOÀNG VIỆN

(CHS PTG và người sinh quán Cần Thơ)

(Houston, Texas)