SỔ TAY VĂN HÓA

Sổ Tay Văn Hóa

Trần Bang Thạch _____________________________________________________________________________________________________________

MỘT SINH HOẠT VĂN HÓA       

ĐỊA PHƯƠNG:

Houston Livestock Show & Rodeo.

Từ 10 giờ sáng nay, ngày 28 tháng 2, màn ảnh truyền hình chiếu 1 cuộc diễn hành đang xảy ra trên Đại lộ Texas ở Downtown Houston.

Những nam, nữ từ già tám mươi mấy đến trẻ sáu bảy tuổi, ăn mặc rặt cao-bồi: quần, áo, giày, nón…hân hoan trên lưng ngựa, trên các cỗ xe song mã, xe tứ mã, hay trên những toa xe ngựa dài chứa cả chục người – wagons – có mui hay mui trần. Kèn trống inh ỏi, rộn ràng. Cả ngàn người đang diễn hành dưới lòng đường hay cả chục ngàn người đang đứng hai bên đường chắc có cùng một cảm tưởng: Mọi người đang nhìn ngắm và đang sống một mảng lịch sử và văn hóa một thời của đất nước mình. Và chắc cũng đang có nhiều người thầm hãnh diện rằng mình là cháu con của những người tiền phong mở đất, những người đã đổ biết bao máu, mồ hôi và nước mắt để đất nước này, để miền Viễn Tây này có được như ngày hôm nay. Cụ bà da mặt nhăn nheo ngồi trên xe lăn tay vẫy vẫy khi chàng kỵ mã trạc tuổi bà, ăn mặc như cao-bồi John Wayne hiên ngang trên lưng ngựa. Cô bé ba, bốn tuổi cười toe toét trên vai ông bố.

Cuộc diễn hành trên đây dài non 2 tiếng đồng hồ, là phát pháo đầu cho Lễ Hội Dân Gian độc đáo của Houston: 2009 Houston Livestock Show & Rodeo lần thứ 77. Lễ hội sẽ kéo dài 20 ngày tại Reliant Park, chánh thức bắt đầu ngày 2 tháng 3 và chấm dứt ngày 22 tháng 3. Suốt những ngày này là những cuộc tranh đua: Thi điều khiển và cỡi bò mộng, diễn hành, ca nhạc, nướng thịt, nếm rượu, đấu xão xúc vật, lùa đàn bò vào sân, v.v…Có tới 19,000 người tình nguyện với trên 2 triệu lượt người tham dự.

Có thể nói cuộc tuần hành của đoàn người và ngựa bắt đầu từ năm 1952 khi có một nhóm người muốn quảng bá sâu rộng lễ hội Rodeo hàng năm. Cuộc tuần hành cũng nhằm làm sống lại, nhằm nhắc lại thời Old West lúc mọi người trên lưng ngựa, trên xe ngựa với từng bầy bò cả ngàn con hay trên những toa xe lửa đơn sơ tìm về Miền Tây lập nghiệp. Những đoàn kỵ mã phương nam cũng phải cung ứng từng đàn bò và ngựa cho vùng đông bắc nước Mỹ với số dân mỗi ngày thêm đông, nhất là sau cuộc Nội Chiến (1861-1865). Từ đó mỗi năm có những đoàn người, ngựa từ nhiều nơi của Texas tiến về Houston để làm cuộc diễn hành. Năm nay có tất cả 13 đoàn. Có đoàn đến từ thật xa như đoàn Los Vaqueros Rio Grande Trail Ride đến từ Hildago, Texas, xa 386 dặm. Họ đã khởi hành từ ngày 6 tháng 2. Suốt cuộc hành trình cả tháng, họ đã sống như những cha ông của họ thuở nào trên các wagons, trên đồng cỏ.

Họ đã sống với lịch sử và sống với niềm kiêu hảnh. Một cụ ông 82 tuổi, tên Cassius khi được phóng viên đặt câu hỏi:

“Cụ có cảm nghĩ gì khi đứng đây nhìn đoàn Rodeo đang diễn hành?”

“Lão thấy quanh đây toàn là hình ảnh và dấu tích của ông cha mình”

“Bao nhiêu lần cụ đã xem những cuộc diễn hành như thế này?”

“Bảy mươi sáu lần rồi. Chỉ 1 lần phải đi xa, không xem được, thật tiếc!”

Thời đó dân thêm đông ở vùng đất phía đông nước Mỹ nên Người ta nói Lễ Hội Rodeo hằng năm là cánh cửa để ta nhìn về quá khứ, đồng thời theo giòng thời gian, Rodeo cũng lần lần trở thành một sinh hoạt thể thao độc đáo càng ngày càng có nhiều người thích thú tham dự. Người ta nhìn lại lịch sử sinh hoạt trên những đồng cỏ mênh mông từ đầu thế kỷ 18 với khí hậu khắc nghiệt, với người da đỏ và với những tay cao-bồi Mễ Tây Cơ từ phía nam. Cũng có những trận thư hùng giữa những đoàn người thuộc các nhóm cao-bồi khác nhau. Sau những chuyến đi dài, sau những lần đụng độ, khi đến nơi, họ tổ chức những cuộc vui chơi, đàn ca múa hát, thi cỡi ngựa, thi thảy vòng vào cổ súc vật, thi trị những con bò chứng, ngựa chứng,v.v…Lễ Hội Rodeo hàng năm sẽ làm sống lại những cảnh này

Suốt 76 năm qua, Lễ Hội Rodeo Houston được coi như là niềm phấn khởi và là niềm tự hào của vùng Tây Nam đất nước, là cuộc triển lãm gia súc lớn nhất thế giới, là lễ hội dân gian đông vui nhất thế giới, cũng là buổi trình diển nghệ thuật quan trọng của vùng Tây Nam.

Không chỉ là vui chơi, giải trí, hay mang tính lịch sử, Lễ Hội Rodeo còn hàm chứa tính giáo dục, theo đó tuổi trẻ học hỏi thật nhiều về việc nuôi dưỡng, chăm sóc súc vật, ươn trồng hoa trái và biết sống hồn nhiên, trong sạch, khỏe mạnh, tháo vát. Cụ thể như các nhóm 4-H Club ( tức là Head, Hands, Heart và Health, với lời tuyên hứa: I Pledge My Head to clearer thinking, My Heart to greater loyalty, My Hands to lager service and My Health to better living for my Club my Community my Country and my World). Bắt đầu từ năm 1957, lợi tức của Rodeo dành một phần cho các học bổng. Đến nay hơn 235 triệu đô la dành cấp học bổng, mỗi phần học bổng 4 năm lên tới $15,000. Chỉ tính riêng năm nay, sẽ có 1943 học sinh lớp 12 tại 88 trường trong Texas nhận $24.8 triệu.

Một cái nhìn rất thoáng qua, có lẽ chúng ta cũng thấy sinh hoạt này vừa có ích lợi mặt giải trí và mặt giáo dục. Đúng là người Mỹ biết chơi và cũng biết làm. Trong tình trạng kinh tế khó khăn hiện nay qua một thương vụ vô cùng ích lợi, những nhà tổ chức đem về cho Houston một thu nhập lên tới 85 triệu chỉ trong vòng 20 ngày.

Làm đúng, làm hay và việc làm có ý nghĩa thì được hưởng ứng đông đảo của quần chúng, đơn giản là vậy.

Feb.28, 2009

Trần Bang Thạch

___________________________________________________________________________________________________