TRUYỆN NGẮN

QUYỀN
LÀM
CHỒNG

truyện ngắn

DIỄM PHƯỢNG

(Houston, Texas, Hoa Kỳ)

Trọng bước ra khỏi văn phòng hiệu trưởng với dáng điệu hấp tấp, khi tiếng cười chế nhạo của các bạn đồng nghiệp vẫn đuổi theo, làm cho chàng nóng bừng cả mặt.

- Anh Trọng ơi, ở lại với chúng tôi một lát hẵng về… Sao gấp quá vậy?

- Thôi chú Quang ạ, để anh Trọng về kẻo “bà xã”… đến tìm!

Những câu đối đáp ngụ ý mỉa mai, chế nhạo của Sơn và Quang ở phía sau khiến cho Trọng tự nghe tủi thẹn. Sự thật không phải Trọng sợ vợ, nhưng vì chàng quá yêu thương Vân, với lại bản tính Trọng chẳng thích gia đình xáo trộn, nên chiều vợ cho xong. Không ngờ vì sự nhường nhịn thái quá của Trọng càng tập thêm cho Vân bản tính ương ngạnh, cứng đầu, mỗi ngày một thêm lên cho đến bây giờ đã trở thành bất trị. Chẳng phải Vân không biết yêu thương chồng, nhưng tình yêu của nàng vì sự un đúc, nhường nhịn và chiều chuộng theo thói quen của Trọng đã biến thành một tình yêu độc đoán.

Trọng là giáo sư trường công, một địa vị tương đối khả quan, do đó khi chàng gặp Vân, người con gái diễm kiều, nhiều tự phụ về nhan sắc của mình, Trọng đâm ra yêu nàng tha thiết. Bất chấp mọi trở ngại của gia đình, Trọng đi đến hôn nhân với Vân một cách chớp nhoáng. Có lẽ vì quá vội vã trong sự tìm hiểu tính tình của Vân nên Trọng đã tạo cho nàng một hoàn cảnh thuận tiện để lấn áp chồng, không chút kiêng nể bà mẹ Trọng. Ðến khi chàng giật mình tỉnh lại thì sự việc đó đã gần như là thói quen bất trị của Vân, không còn có thể sửa chữa được nữa. Rồi vì muốn cho gia đình yên ấm, Trọng lại khoả lấp lỗi lầm của Vân. Ðến nỗi càng ngày Vân càng bướng bỉnh hơn, bất chấp luôn cả sự hiện diện của bà mẹ chồng hiền lành. Vân thích kiểm soát mọi sự đi đứng của Trọng, giờ giấc dạy học của chồng nàng đều thuộc lòng hết. Hôm nào có giờ dạy mới, Trọng phải báo cho Vân biết trước, nếu không Trọng đi về bất thường sẽ làm cho Vân nghi ngờ, thắc mắc. Rồi thì nàng gắt gỏng, dò xét hoặc hờn giận vô lý làm cho gia đình mất đi sự yên ấm. Trọng vì không muốn như thế mà nhịn Vân, chiều theo ý đòi hỏi ích kỷ của nàng. Thét rồi sự nhường nhịn đó trở thành thói quen không còn thay đổi được. Mẹ Trọng rất buồn phiền con trai, nhưng bản tính hiền lành, dễ tha thứ, bà lờ đi cho Trọng được hạnh phúc. Ðôi khi nhìn mẹ thiếu vắng nụ cười, Trọng cũng cảm thấy băn khoăn hối hận. Tuy thế, chàng không bao giờ nói lớn tiếng với Vân, chỉ dịu dàng chỉ vẽ hoặc năn nỉ vợ nên làm sao cho mẹ vui. Vân nghe chồng dạy thì ừ, ào cho qua chuyện, rồi lại thôi. Nàng chỉ thích làm theo ý nghĩ độc đoán của mình. Có khi Trọng đi dạy về trễ chừng mười phút, thì Vân cằn nhằn, thắc mắc với chàng dù trong lúc ấy có mẹ chồng ở đó, Vân cũng phớt tỉnh như không. Trọng phải giải thích đủ điều đến khô cả nước bọt, lúc ấy nàng mới chịu bỏ qua cho chàng, nhưng lại dọa sẽ không cho chàng tái phạm. Trọng phải gật đầu chịu để được yên.

Có một lần vì sự lộng hành quen thói của Vân mà Trọng bị các bạn trong trường khám phá ra chuyện chàng “sợ” vợ. Hôm đó Trọng có hai giờ dạy ở lớp Ðệ Nhị C, lúc chuông reng mãn giờ học, nhưng vì bài toán hình học giải chưa xong, các cậu học trò yêu cầu chàng ở lại làm nốt cho hết bài. Trọng vẫn nghĩ là ở nhà Vân sẽ đợi, nhưng không lẽ học trò lâu lâu nhờ thầy một vài phút lại không giúp nó, như thế chúng nó sẽ bảo là giáo sư Trọng quá kẹo giờ với học trò thì phiền lắm. Một thoáng nghĩ ngợi, Trọng nhất quyết làm thoả mãn nguyện vọng của học trò. Không ngờ chúng nó lại tìm nhiều câu hỏi khiến Trọng đứng trả lời đến mất cả mười phút. Rồi từ trường về nhà tính thêm mười phút nữa là quá hai mươi phút. Nhưng lúc Trọng xuống văn phòng rửa tay định ra về thì gặp Hiệu trưởng bước vào bắt tay hỏi chuyện mất hơn mười phút nữa. Trọng còn đang loay hoay với chồng sách vở chưa kịp quay ra về, thì Vân đột ngột xuất hiện ở cửa văn phòng. Các giáo sư đều có đi dự đám cưới Trọng nên tất cả biết mặt Vân, do đó, khi thấy nàng gật đầu chào xã giao thì họ đều đáp lại. Sau khi chào xong các đồng nghiệp của chồng, Vân bước đến bên Trọng hỏi chàng quên giữ ý tứ:

- Anh dạy bữa nay mấy giờ?

Trọng ngại sợ nên ấp úng:

- Thì… thì hai giờ chớ mấy!

- Sao giờ nầy anh chưa chịu về, em đợi ở nhà không được nên đã đi xe đến đây đó.

Trọng quay nhìn các bạn đỏ bừng mắt nhưng không muốn làm bẻ mặt Vân, chàng nhỏ nhẹ nói và kéo Vân ra cửa:

- Anh bận tiếp chuyện với ông hiệu trưởng.

Vân vừa đi vừa vùng vằng. Trọng phải khổ sở mới đem nàng ra khỏi văn phòng. Chưa gỡ xong mối nầy, Trọng lại mắc vào mối khác. Lúc chàng và Vân qua ngang dãy Ðệ Nhứt thì đụng mặt với nữ giáo sư Minh Châu, nàng mới đổi lại ba tháng nay, nên chỉ biết Trọng mà không biết Vân. Gặp Trọng, Minh Châu tươi cười riêng một mình chàng thôi, cũng đủ làm cho Vân ghen lên rồi, chớ đừng nói chi câu hỏi thói quen của Minh Châu mà chính vân lại cho là đầy ngụ ý kín đáo:

- Anh về sớm vậy, đi phố à?

Trọng đang rối lòng nhưng cũng gượng cười trả lời Minh Châu:

- Không, tôi về có việc…

- Thế à!

Ném về phía Vân cái nhìn hóm hỉnh, Minh Châu buông khẽ hai tiếng “thế à” rồi mỉm cười quay lưng đi. Vân bực tức hỏi Trọng:

- Con nhỏ nào mà trông phách lối quá vậy? Gặp em đi bên anh nhưng nó không thèm chào. Chắc là quen thân anh lắm hả?

Trọng vừa kéo Vân đi, vừa giải thích:

- Nữ giáo sư Minh Châu đó, cô ta vừa đổi về dạy ở trường nên đâu có biết em.

Vân nhìn Trọng nghi ngờ:

- Chắc anh chơi thân với cô ta lắm?

- Thân gì, dạy chung, thấy mặt nhau hoài thì phải nói chuyện xã giao vậy thôi.

Vân hỏi Trọng một câu thật vô lý:

- Chuyện gì? Anh với cô ta có chuyện gì để nói?

Trọng lắc đầu chán nản:

- Anh đã bảo chẳng có chuyện gì hết.

Vân gắt lên:

- Em nói anh có “chuyện gì” chưa, mà anh bảo chẳng có “chuyện gì”?

Trọng phải đấu dịu:

- Thôi, anh van em, chúng mình không nên cãi vã nhau nữa. Lúc nào và bao giờ anh cũng chỉ có một mình em của anh…

Vân hăm dọa:

- Anh mà lộn xộn với ai, em giết anh chết trước.

- Anh nói không có.

- Ừ thì không có, chừng có thì biết em.

Sau lần Vân đến tìm Trọng tại trường và có nhiều người mục kích thái độ “nể” vợ của chàng thì ai cũng đều cười chế nhạo Trọng. Khi Trọng dạy ở lớp xong hấp tấp ra về, khiến họ bắt đầu chú ý và thường buông những câu nói ngụ ý mỉa mai chàng. Trọng khó chịu lắm nhưng giả vờ như không biết họ soi mói chuyện mình. Ðược thế Sơn và Quang, hai người đồng nghiệp của Trọng càng trêu phá chàng dữ dội hơn. Ðôi khi phát cáu lên, Trọng chỉ muốn đập vỡ mặt họ ra cho đỡ nư giận, nhưng kịp nghĩ lại, Trọng tự thấy quá nhu nhược, chiều vợ không đúng lúc, để Vân lấn lướt chàng, khiến các bạn chê cười. Trọng không thể trách họ được, vì họ có quyền làm như thế.

Lắm lúc chính Trọng cũng muốn lấy lại cái quyền làm chồng nhưng khi về đến nhà, thì thấy nụ cười âu yếm, vòng tay mơn trớn của Vân là chàng cảm động, lòng lại mềm yếu đi. Trọng sợ làm trái ý Vân, khuôn mặt kiều diễm của nàng sẽ đầy những nước mắt, giận hờn. Yêu thương vợ quá nhiều, Trọng không nỡ làm vậy. Dường như Vân đã nắm trúng chỗ yếu của Trọng, do đó càng ngày Vân càng cứng đầu, khó trị.

Một hôm có phiên họp giáo sư ở trường, trọng hứa với Vân sau buổi họp sẽ trở về đưa nàng đi phố. Vân bằng lòng ở nhà sửa soạn trước để chờ Trọng. Nhưng chính Trọng cũng không ngờ Sơn và Quang hợp với vài người bạn khác sắp đặt một âm mưu “bắt cóc” chàng đi chơi. Do đó, sau khi ông Hiệu trưởng đứng lên tuyên bố bế mạc buổi họp, thì Quang bước đến bên Trọng vỗ vai chàng thân mật:

- Trưa nay ở nhà anh Sơn có làm bữa cơm thịnh soạn, anh ấy mời bọn mình đến nhậu chơi, anh đi nữa nghe.

Trọng lắc đầu từ chối:

- Cám ơn các bạn, tôi bận về có việc…

- Sao lúc nào anh cũng có việc hết vậy? Lâu lắm mới có một lần, anh từ chối sao?

Trọng toan nói thì Sơn đã gắt lên:

- Không có bận việc gì hết, nhất định mời anh đi là anh phải đi.

Các bạn cho tôi hẹn lại khi khác…

- Khi khác là khi nào?

Trọng đứng lên vừa quay đi vừa đáp:

- Sau sẽ tính lại.

Nhưng Sơn kéo vai không cho Trọng về:

- Chúng tôi nhất định bắt sống anh một buổi chiều nầy.

Gỡ tay bạn ra, Trọng gượng cười:

- Chuyện gì mà các “bồ” làm dữ vậy?

Quang, Thành và Trung chận lối đi của Trọng bằng lời tuyên bố:

- Anh phải chiều chúng tôi một lần nầy. vâng, chỉ một lần nầy thôi, chúng tôi sẽ để yên cho anh làm tròn bổn phận với “bà xã”…

Sau cái nháy mắt làm hiệu của Sơn, tất cả tám cánh tay rắn chắc vây quanh người Trọng và lôi đi. Không thể chống cự lại được sức lôi kéo của các bạn, Trọng đành để mặc họ muốn làm gì thì làm, muốn đưa chàng đến đâu thì đến.

Biết Trọng đã chịu thua, Sơn gọi xe chở các bạn về nhà. Bàn ăn đã được người giúp việc của nhà Sơn dọn lên tươm tất từ lúc nào. Bằng nụ cười cởi mở, Sơn vui vẻ mời các bạn ngồi vào bàn ăn uống và chuyện trò một cách thân mật. Lúc đầu, còn đề cập đến văn chương, thời cuộc đất nước…, sau họ đi thẳng vào chuyện gia đình Trọng. Tất cả đều tỏ thái độ đả phá, chỉ trích Trọng quá nhu nhược, hèn yếu để cho vợ vượt quyền hạn của một người đàn bà, lấn áp chồng và yêu chồng một cách hết sức độc đoán.

Sơn nhìn Trọng nghiêm nghị:

- Tao khinh mầy đó Trọng. Trong đời tao chưa có một thằng bạn nào hèn yếu, nhu nhược như mầy. Thằng Quang chẳng có vợ sao? Nhưng nó có bị bà xã trói buộc như mầy không? Ðâu phải nó không yêu vợ, tuy nhiên nó phải giữ lấy một cái quyền tự do tối thiểu của nó chớ?

Thành lắc đầu pha trò:

- Tao định lấy vợ, nhưng thấy cảnh mầy sao tự nhiên tao hết muốn lấy. Cứ “lè phè” thế mà yên.

Trung cương quyết hơn:

- Nếu tao lấy vợ, nhất định trong tay tao phải có một quyền làm chồng. Nếu không thì thà tao không thèm lấy.

Quang phà khói thuốc bay cao lên trần nhà, chậm rãi bảo Trọng:

- Không phải chúng tôi thích soi mói chuyện gia đình của anh, nhưng là bạn nhau, chúng tôi cũng rất lấy làm khó chịu khi anh bị mọi người nhìn với đôi mắt vừa thương hại vừa chế giễu… Dường như anh không nhận ra điều đó anh Trọng?

Trọng cúi đầu thở dài:

- Thật sự không phải tôi chẳng hiểu biết những chuyện các anh nêu ra đó, tuy nhiên cái hoàn cảnh của tôi…

Sơn ngắt lời bạn:

- Không do cái hoàn cảnh gì hết, mà do cái bản tính thiếu cứng rắn của anh. Tại anh quá nuông chiều Vân nên nàng mới lấn áp như vậy. Anh là chồng, là chủ của gia đình, không thể sống trong sự độc đoán của Vân, phải lấy lại cái quyền đó, nghe chưa Trọng?

- Giờ các anh bảo tôi phải làm sao? Có lẽ… Các bạn nói đúng. Lỗi tại tôi vì quá yêu Vân mà vô tình tạo cho nàng một bản tính cứng đầu, bất trị…

Thành xen vào:

- Muốn chữa chứng cứng đầu bất trị đó, anh phải có can đảm và nghị lực để chiến thắng tình yêu.

Trọng lắc đầu thắc mắc:

- Nghĩa là làm sao?

- Anh phải biết chế ngự tình cảm đúng lúc, không mềm lòng trước những giọt nước mắt của đàn bà.

Trung mỉm cười, tiếp lời Thành mà bảo Trọng:

- Có thể… anh cũng nên dùng sức mạnh của một người đàn ông để chữa cái chứng cứng đầu bất trị đó.

Trọng chợt hiểu ý các bạn. Chàng thoáng chút cau mày khó chịu, chàng nghe đau nhói ở tim, tự nhũ thầm: “Tội nghiệp Vân, nếu ta lại phải giở thói vũ phu!”.

Thấy Trọng trầm ngâm, Quang khẽ thở dài:

- Chúng tôi không xúi anh về đánh đập vợ, còn tuỳ thuộc hoàn cảnh chớ. Nói thì nói thế…, tôi cũng chả thích can thiệp vào chuyện gia đình của anh làm gì nữa. Tôi về trước đây.

Không chờ ai nói gì, Quang đứng lên lôi theo Thành và Trung ra cửa. Trọng cũng đứng lên kiếu từ Sơn, ra về với một tâm hồn dằn vặt.

Vào chiều trời đã tắt nắng. Vân đang ngồi đợi Trọng. Thấy dáng vấp bơ phờ của chàng từ ngoài cổng đi vào, nàng mím môi tức giận. Trọng nhìn Vân, tự nhiên chàng cảm thấy chán nản tột bực. Khuôn mặt đó, vành môi mọng đỏ còn thơm ngát nụ hoa đào… lúc hờn giận lên rồi thì bao nhiêu nét đẹp đều mất hết. Tất cả giờ ở Vân chỉ còn là một hình ảnh tầm thường, tầm thường như bao nhiêu người con gái khác. Ý nghĩ đó chợt khiến cho tim của Trọng trở nên lạnh lùng, chẳng còn một xúc động trước sắc đẹp kiều diễm ấy! Chàng vẫn tảng lờ phớt tỉnh bước thẳng vào nhà, mặc cho Vân đang trừng mắt ngó theo. Cử chỉ khác thường của Trọng càng làm cho Vân tức giận thêm lên. Nàng gay gắt hỏi:

- Anh đã đi đâu từ sáng đến giờ đấy? Bảo cho em biết em…

Trọng ngồi phịch xuống đi-văn cúi đầu cởi giày đáp tỉnh queo:

- Ði họp hội đồng giáo sư chớ đi đâu?

- Mãi bây giờ mới tan họp? Không, anh nói dối, em có đến trường tìm thì lão gác dan bảo đã tan họp từ 10 giờ sáng cơ!

Vứt đôi giày vào góc phòng, Trọng bực mình:

- Ừ, thì tôi đi chơi. Còn hỏi nữa không?

Vân tròn xoe mắt kinh ngạc:

- Ai cho anh đi chơi lu bù thế?

Thái độ của Vân làm cho Trọng chán nản thêm. Chồng đi về chẳng săn sóc đến cái áo đôi giày, cứ đứng đó mà truy ráo riết. Ðang mệt nhừ, Trọng thấy mặt hầm hầm của Vân còn mệt hơn. Do đó, Trọng đáp bừa:

- Muốn đi thì cứ đi, cần gì ai cho.

Một thoáng nghi ngờ, Vân bước đến bên Trọng dò xét:

- Anh vừa đi chơi với con Minh Châu à? Hừ, anh thật là lớn gan.

Giọng nói của Vân quá trịch thượng làm cho Trọng nổi nóng đổ quạu:

- Ừ, thì mới đi đó…

Vân bật khóc, nhào vào mình Trọng bấu chặt lấy chàng gào lên:

- Anh đi cho đã còn về chọc tức tôi hả? Tôi không ngờ anh mất dạy quá vậy.

Ðang buồn bực vì những lời gần như khiêu khích của các bạn vừa rồi, Trọng đâm ra cáu với Vân:

- Cô mất dạy chớ ai, quen thói hỗn láo ở đâu…

- Mẹ ơi… mẹ ra mà nghe anh Trọng chửi…

Vân kêu réo bà mẹ chồng khiến Trọng nổi cọc, nắm tóc nàng giáng xuống hai bạt tai hằn lên từng dấu đỏ ửng. Vân bị Trọng đánh thình lình, không ngờ phản ứng bất chợt quá mạnh bạo của chàng làm cho nàng hoa mắt khóc ngất lên. Trọng xô Vân té xuống đất, rồi lại nắm tay nàng kéo xềnh xệch vào phòng khoá chặt cửa lại, điểm mặt Vân:

- Từ nay tôi cấm cô hỗn láo với mẹ tôi nữa nghe chưa. Cãi lời tôi sẽ cột tóc cô vào giường kia quất cho một trận tàn cuộc đời luôn.

Vân ôm đầu nức nở. Trọng hét:

- Có câm chưa thì bảo?

Giựt mình sợ hãi, Vân nín khóc, nhưng đôi mắt đăm đăm nhìn Trọng mang tất cả nét giận hờn trong đó:

- Tại sao anh đối xử với tôi vũ phu như vậy?

Trọng cười nhạt:

- Cô chưa biết tội của cô sao?

Vân bướng bỉnh:

- Tôi chẳng làm gì có tội. Anh đi học thói vũ phu ở đâu mà về đối xử với tôi như thế?

Trong khi nói chuyện tay đôi với Trọng, đầu Vân hất lên một cách kiêu hãnh. Thái độ đó làm cho Trọng tức giận trở lại. Chàng tát thêm cho Vân một bạt tai để trả lời câu hỏi mất dạy của nàng. Dường như Vân bị đau quá nên đâm ra liều mạng với Trọng. Nàng ôm chàng cấu xé và chửi bới om sòm. Trọng không ngờ Vân hung dữ đến như vậy. Ðôi bàn tay trắng muốt của nàng giờ đã biến thành đôi vuốt sắt bấu chặt lấy chàng đến rướm máu. Sự chống trả của Vân làm mất đi nét đẹp thường ngày của nàng, càng làm cho Trọng chán ghét thêm. Không chịu thua, Trọng đánh tới tấp lên mặt Vân, làm cho nàng chới với muốn ngã; may nhờ tay Vân bám nhanh vào thành giường chịu đựng. Vân càng khóc, càng kêu la bao nhiêu, Trọng càng đánh mạnh bấy nhiêu. Ðến lúc vì quá mệt mỏi, Trọng bỏ lên giường nằm thì nàng vẫn còn khóc rấm rức.

Từ sau trận đòn như mưa bấc ấy, Vân có phần nể Trọng, không dám lộ tính cứng đầu bướng bỉnh đối với chàng nữa. Nhất là sự đi đứng hơi bất thường của Trọng không còn bị đôi mắt dò xét của Vân như lúc trước… Trọng đã thực sự là một người chồng hoàn toàn đúng nghĩa của nó. Các bạn Trọng đều rất mừng cho chàng.

Có lẽ do lời nói khích của các bạn mà Trọng đã hành xử bản tính quá cứng rắn của một người đàn ông, và được dịp thấy Vân hãi sợ, Trọng bước đi quá trớn bởi những hành động lúc nóng nảy của mình. Lúc chưa nhận thức được chân hạnh phúc thì Trọng như mù quáng, đánh liều vào con đường u tối; nhưng khi được các bạn giúp ý kiến thì Trọng quá táo bạo mà không kịp nghĩ suy, tế nhị. Mặc dù vậy, đối với Vân, Trọng vẫn còn yêu tha thiết, nhất là khi chàng biết vợ đã trở nên hiền lành rất nhiều. Hạnh phúc của gia đình Trọng tương đối vẫn êm ấm hơn lúc nào. Nhưng… Trọng không ngờ, cái hạnh phúc đó lại quá ngắn ngủi, như một giấc mơ.

Sau lần bị trận đánh, Vân mang vào người một chứng bịnh thổ huyết mà hằng ngày nàng vẫn cố tình che giấu. mãi đến một hôm không thể chịu đựng được nỗi cơn thổ huyết hành hạ, Vân thú thật căn bịnh với Trọng. Sững sờ, Trọng nhìn Vân chết điếng. Vân mệt nhoài, nằm thở hổn hển.

Trọng cúi đỡ toàn thân vợ, ôm chặt vào lòng lo lắng hỏi:

- Vân…, em có sao không?

- Em mệt…

- Anh đưa em vào bệnh viện nghe…

Vân khẽ gật đầu. Nhưng tất cả đều do sự an bài của định mệnh. Dù hết sức chống cự với tử thần để cướp Vân lại trong vòng tay hạnh phúc, Trọng cũng đành chịu bất lực. Thế là… Vân từ bỏ cõi đời ra đi vĩnh viễn, trong nỗi niềm thương tiếc, đau đớn của Trọng. Bây giờ, Trọng chợt hiểu là mình chưa định được chân giá trị của hạnh phúc. Lúc không hiểu rõ quyền làm chồng thì biểu lộ sự nhu nhược cho mọi người chê cười, mai mỉa…; nhưng khi ý thức được vai trò làm chồng thì lại xử sự không hợp lý, quá bồng bột và cuồng nhiệt, để đến nỗi phải đánh mất hạnh phúc đáng lý ra vẹn tròn như ước nguyện.

Ðám tang của Vân cử hành vào một buổi chiều thứ bảy mưa lất phất bay, trong số người đưa có cả Sơn, Quang, Thành, Trung. Họ không ngăn được nước mắt khi thấy Trọng ngồi trước ngôi mộ mới đắp của Vân, gục khóc thảm não:

- Vân ơi, suốt cuộc đời anh không bao giờ tìm lại được một người vợ như em…

Bốn người đưa mắt nhìn nhau nhẹ thở dài, lắc đầu thương xót cho hoàn cảnh mất mát đau đớn của Trọng. Dù biết tất cả mọi người sống thác có số phần, nhưng họ cũng thoáng chút hối tiếc khi nhớ lại mẫu chuyện vừa qua.

Những người đưa đám tang đã ra về từ lâu, chỉ còn riêng một mình Trọng với dấu tích cuối cùng của Vân, người vợ mà có lẽ suốt đời không bao giờ chàng quên được.

Tháng 10-1974

DIỄM PHƯỢNG

(Trong tập NẮNG NHẠT HOÀNG HÔN, chưa xuất bản)